Bir yazılım kararını aylar sonra nasıl kanıtlarsınız? Tekrar oynatılabilir karar kaydı

Log neden yetmez?

Yazılım her gün işletmeler adına seçim yapar: siparişi hangi tedarikçi alacak, kargo hangi firmayla gidecek, müşteriye hangi yapay zekâ modeli cevap verecek. Sonradan 'neden bu?' diye sorulduğunda çoğu sistem yalnızca bir log gösterebilir; erişimi olan herkesin düzenleyebileceği bir log.

Tekrar oynatma nasıl çalışır?

1. Kurallar yazılır: bütçe, risk, teslim süresi, bölge. Katalog ve politika sabitlenir; istenirse Ed25519 ile imzalanır.
2. Tam sayılı bir çekirdek her adayı kapılardan geçirir, kalanlar arasından en iyisini seçer. Kayan nokta yok; aynı girdi her makinede aynı kararı verir.
3. Politika, girdi ve karar özetleri hash zincirli bir kayda (WAL) yazılır. Güvenilir bir baş kaydı dışarıda saklanırsa, kaydın sonundan silinen kayıtlar da fark edilir.
4. Doğrulayıcı (calybris-verify) kararı baştan hesaplar ve kayıtla karşılaştırır. Denetçinin sizin sisteminizi çalıştırmasına gerek yoktur.

cargo install calybris-core          # calybris-verify CLI ile gelir
calybris-verify chain decisions.wal.jsonl
calybris-verify audit decisions.wal.jsonl --policy policy.json

Neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?

Calybris yazdığınız kurala göre seçer. Yanlış bir kural yanlış bir karar üretir, ama en azından görünür bir karar.

Nerede kullanılır?

• Sabit teklifler arasından seçim: bütçe, teslim tarihi ve kalite tabanını hangi tedarikçi geçiyor, ve aylar sonra nedenini gösterebilir misiniz?
• Model ve sağlayıcı yönlendirme: bir isteğin neden pahalı modele gittiği log arkeolojisiyle değil kanıtla cevaplanır.
• İşlem öncesi kabul: her emir bir politika ve bütçe kapısından geçer; defter, kalan + ayrılan + harcanan = başlangıç eşitliğini taşır.

Durum

Calybris Core 1.3.0 crates.io ve PyPI'da yayında; 1.x boyunca API, karar semantiği ve özet formatları sabit ve bayt bayt bir şartnamede yazılı. Bağımsız tanık ve zaman damgası özellikleri önizleme bayraklarının arkasında. Tarayıcıda kurulum olmadan denenebilir: calybris.tech/try.